العربیه| چهارشنبه|24 مرداد 1397|03 ذی الحجه 1439

نشست علمي «مديريت حج (حرمين شريفين) و تعطيلي حج از منظر فقه و تاريخ» برگزار شد

تاريخ انتشار:04/07/1395
نشست علمي «مديريت حج (حرمين شريفين) و تعطيلي حج از منظر فقه و تاريخ» با هدف بزرگداشت ياد و خاطره شهداي فاجعه منا با همكاري بنياد پژوهش‌هاي اسلامي آستان قدس رضوي و دفتر پژوهشكده حج و زيارت در خراسان رضوي روز سوم مهر 1395 در محل بنياد برگزار شد.
نشست علمي «مديريت حج (حرمين شريفين) و تعطيلي حج از منظر فقه و تاريخ» با هدف بزرگداشت ياد و خاطره شهداي فاجعه منا با همكاري بنياد پژوهش‌هاي اسلامي آستان قدس رضوي و دفتر پژوهشكده حج و زيارت در خراسان رضوي روز سوم مهر 1395 در محل بنياد برگزار شد.
 
در اين نشست حجت الاسلام شريعتي‌تبار، مدير عامل بنياد پژوهش‌هاي اسلامي درباره "مديريت حج" و حجت الاسلام عندليبي، مدير گروه فقه و حقوق پژوهشكده حج و زيارت درباره "تعطيلي حج از منظر فقه و تاريخ" به سخنراني پرداختند.
 
مدير عامل بنياد پژوهش‌هاي اسلامي آستان قدس رضوي، در ابتداي اين نشست ضمن گراميداشت هفته دفاع مقدس و بزرگداشت شهداي منا عنوان كرد: موضوع اين نشست، از مباحث مهمي است و بنا به فرمايشات مقام معظم رهبري نبايد به دست فراموشي سپرده شود.

حجت‌الاسلام شريعتي تبار، با طرح اين سوال كه آيا ساماندهي مناسك حج تمتع و مديريت حرمين شريفين بايد در اختيار عده‌اي باشد كه بر اساس تفكر و مذهب خود حكومت مي‌كنند؟ ادامه داد: همه ساله در ايام حج تمتع، حجاج بي‌شماري از سراسر دنيا با مليت‌ها، قوميت‌ها، مذاهب مختلف، مناسك را به جا مي‌ آورند. اين حقي است كه به لحاظ فرهنگي، اجرايي و عملياتي بايد مورد توجه قرار گيرد و اين انديشه سابقه تاريخي دارد.

وي با بيان اينكه در زمان پيامبر(ص) مديريت حج به فردي شايسته به عنوان والي واگذار مي شد و در دوران حضرت علي(ع) نيز مديريت حج تحت اشراف خود ايشان بوده است، افزود: در آيات و احاديث آمده است كه تمام مردم با ساكنان شهر مكه حق مساوي دارند.

مديرعامل بنياد پژوهش هاي اسلامي آستان قدس رضوي، با استناد به قرآن مجيد به مسائل فقهي و شرعي حج اشاره كرد و ادامه داد: در آياتي از قرآن مجيد آمده است كه ما مكه را جايگاه و محل اجتماع، حضور و امنيت براي مردم و كعبه را عامل قوام و استواري دين و معيشت جامعه قرار داديم. بر همين اساس، در موسم حج كه همه مسلمين از نژاد،  قوميت و مليت‌هاي مختلف به مكه مشرف مي‌شوند بايد مديريت اين مكان مقدس توسط منتخباني برگزيده شود چون منظور از ناس همه مسلمانان است پس در مديريت آن نيز بايد همه مسلمانان مشاركت داشته باشند.

آقاي شريعتي‌تبار با بيان اينكه امنيت حجاج بايد محقق شود، خاطر نشان كرد: قومي بر سرزمين مكه مديريت مي‌كنند كه بخش عظيمي از حج‌گزاران را كافر تصور مي‌كنند. از اين رو يك جريان سياسي بايد حكومت كند كه امنيت را براي حجاج فراهم كند و ايمان و باور داشته باشد.

 در ادامه اين نشست مدير گروه فقه و حقوق پژوهشكده حج و زيارت به تحليل مباحث فقهي و تاريخي تعطيلي حج پرداخت و عنوان كرد: بحث حقوق بين الملل مناطقي را به عنوان مناطق آزاد معرفي مي كند و اماكني همانند مكه و مدينه متعلق به كل دنياست.

حجت الاسلام عندليبي، با اشاره به علل تعطيلي حج، عوامل و پيشينه آن در اسلام، عنوان كرد: ناامني و نبود امنيت، اختلافات سياسي و مذهبي، درگيري حاكمان يا مدعيان حكومت در مكه، رواج بيماري‌هاي واگيردار، ابزاري براي تهديد و... از جمله دلايل تعطيلي حج از صدر اسلام تا كنون بوده است.

وي با بيان اينكه نبايد احكام اسلامي تعطيل شود، اضافه كرد: مضمون آخرين وصيت نامه امير مومنان حضرت علي(ع) اين بوده است، كه نگذاريد حج تعطيل شود.

مدير گروه فقه و حقوق پژوهشكده حج و زيارت گفت: حج جايگزين ندارد، ما تا جاي كه امكان داشت سعي كرديم حج تعطيل نشود. حج از طرف عربستان تعطيل شد. زيرا جان زائران تامين نبود.

عندليبي به وظايف ولي فقيه براي ارسال مسلمانان به حج اشاره و تصريح كرد:  اگر مسلمانان حج را ترك كنند بر حاكم و والي جامعه واجب است گروهي را به اجبار به حج بفرستد و از بيت المال به آن‌ها بدهد تا حج خالي نباشد، اما اگر حكومت اسلامي به اين نتيجه رسيد كه حج تعطيل شود، رفتن حج باطل است.
 
در پايان سخنرانان به سوالات حضار درباره مديريت و تعطيلي حج پاسخ دادند.